Hemen herkesi yakından ilgilendiren bir konu olması nedeniyle bu yazımızı ‘Kira Gelirlerinde Beyan’ üzerine hazırlamak istedim. 

Öncelikle bilinmesi gereken husus şudur ki; her bir mesken kirası aylık 500 TL ve üzerinde, işyeri kiralarında ise tutar ne kadar olursa olsun banka veya PTT yolu ile ödenmeli veya tahsil edilmelidir. Aksi takdirde 268 nolu Gelir Vergisi Kanunu Tebliğinde belirtildiği gibi, kiracı ve mülk sahibine ayrı ayrı ceza tahakkuk edecektir.

            Şimdi bazı kavramları birlikte hatırlayalım.

Beyan dönemi

Kısaca GMSİ olarak tanımlanan bir takvim yılında elde edilen Gayrı Menkul Sermaye İradı gelirleri için beyan dönemi ertesi yılın Mart ayının 25 ’ ne kadardır.

Ödeme

Tahakkuk eden vergiler ilk taksiti mart ayı içinde diğer ikinci taksiti temmuz ayı içinde olmak üzere 2 taksitte ödenir. Tabi olarak dileyenler tek taksitte ödeyebilirler. Ödemeler Vergi dairelerine veya banka şubelerinden yapılabilir.

İndirim Usulleri

Gayrı Menkul Sermaye İradı (GMSİ) sahipleri beyan edecekleri kira gelirlerinden, bu geliri elde ederken yaptıkları giderlere karşılık gerçek ve götürü yöntem olmak üzere adlandırılan iki yöntemden birini seçebilirler.

Gerçek Yöntem: Yapılan giderler belgelenmek kaydıyla beyan edilecek safi kira miktarının tespit edildiği usuldür. Söz konusu belgeler 5 yıl süre ile saklanmalıdır.

Götürü Yöntem: Beyanname üzerinden % 25' lik indirimin yapıldığı usuldür.

Gerçek yöntem, kira geliri elde edenlerin kendilerinin de kirada oturmaları gibi özel durumlarda tercih edilebilecek bir yöntem iken, götürü yöntem daha kolay ve daha çok uygulanan bir yöntemdir.

Özelliği olmayan kira gelirlerinde pek tabi olarak bu yöntem tavsiye edilir. 

 İstisna ve Beyan sınırları

Gayrimenkul Sermaye İradlarında (GMSİ) mesken ve işyeri kira gelirlerinin beyanında ayrı özellikler bulunmaktadır.

Mesken kiraları:

Mesken kira geliri elde edenler her yıl ayrıca belirlenen bir rakamın üzerinde kira gelirleri olduğu takdirde bunu beyan etmek zorundadırlar. Bu rakam 2011 gelirleri için 2.800.TL sıdır İstisna sadece mesken kiralarında uygulanır.

Kira Gelirinin yanında ticari zirai ve mesleki gelirleri olanlar söz konusu istisnadan yararlanamazlar.

İstisna tutarı şahıs başına olup birden fazla mesken kira geliri olması halinde bir defa uygulanır.

Bir meskenden ortak kira geliri elde edenlerde her ortak ayrı ayrı istisnadan tam olarak yararlanır.

Kira beyanını eksik veya yapmadıkları vergi dairesi tarafından tespit edilenler istisnadan yaralanamazlar.

Bu nedenle her zaman kira gelirlerinin beyanının süresinde ve tam olarak yapılması doğru olan ve tavsiye edilen bir harekettir.

İşyeri kiraları:

Tevkifata tabi işyeri kira geliri elde edenler ise her yıl ayrıca belirlenen bir rakamın üzerinde gelirleri olduğu takdirde bunu beyan etmek zorundadırlar. Bu rakam 2011 gelirleri için 23.000.TL sıdır

Mesken ve işyeri kira gelirinin birlikte olduğu takdirde İşyeri brüt kira geliri ile istisna uygulanmış mesken kira gelirinin toplamının 23.000,TL sını geçmesi gerekmektedir.

Örnek 1: İşyeri kira geliri brüt 15.000 TL, Mesken kira geliri 6.000 TL

Toplam kira gelirleri Beyanname verme sınırı olan 23.000 TL sının altında kaldığı için Tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira geliri beyan edilmez, mesken kira geliri beyan edilir ve 2.800 TL istisna uygulanır.

Örnek 2: Mesken kira geliri 6.000 TL

Kira gelirinden istisna olan 2.800 TL düşülür kalan 3.200 TL den % 25 götürü usul gider olarak 800 TL daha düşülür kalan 2.400 TL beyan edilir.

Örnek 3: Toplam mesken kira gelirleri 6.000 TL olup, hisse nispetleri ½ olan 2 kişi

Kira gelirleri hisse başına 3.000 TL olduğu ve beyan sınırını geçtikleri için her ikisi de ayrı beyanda bulunup 2.800 TL istisnadan ayrı ayrı yararlanacaklardır.

Örnek 4: Mesken kira geliri 2.000,TL olan ticari kazanç sahibi

Mesken kira gelirini ticari kazancı ile birlikte beyan edecek ve 2.800 TL istisnadan yararlanmayacaktır.

Örnek 5: Ticari kazancı 10.000 TL, işyeri kira geliri brüt 15.000, TL

Toplam kira gelirleri Beyanname verme sınırı olan 23.000 TL sının üzerinde olduğu için işyeri kirasını da beyan edecek ve 3.000 TL kira tevkifatını tahakkuk eden vergisinden mahsup edecektir.

            Bir ceza ile karşılaşmamanız için beyannamenizi dikkatli bir şekilde, tam ve eksiksiz olarak doldurmanız umuduyla hayırlı günler diliyorum.